Het covid 19-virus (coronacrisis) heeft ook de rechtspraak dit jaar goed bezig gehouden. Op verschillende websites geven auteurs een overzicht van de meest interessante, spraakmakende en opvallende uitspraken van het jaar. In de laatste signalering van 2021 blikken wij terug op vijf corona-uitspraken.
Uitspraak 1 – inleveren vakantiedagen als gevolg van de coronacrisis?
De rechtbank Rotterdam oordeelde in april van dit jaar dat een werkgever de verlofuren van een werknemer niet mag afboeken als gevolg van het feit dat de coronacrisis een stuwmeer aan verlofuren heeft laten ontstaan. De werknemer heeft niet definitief, ondubbelzinnig en in alle vrijheid afstand gedaan van zijn verlofuren waardoor deze zijn komen te vervallen, nu zo’n verklaring van de werknemer ontbreekt en de werknemer juist heeft gezegd niet te willen instemmen met het verlies van zijn verlofuren. Dat de werkgever aan haar werknemers heeft verzocht om in verband met de coronacrisis vakantie op te nemen en of dagen te doneren, doet er niet aan af dat de coronacrisis niet als grondslag kan dienen om een werknemer te verplichten verlofuren in te leveren. (link: https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBROT:2021:3869)
Uitspraak 2 – vrijheid van meningsuiting
De rechtbank Gelderland oordeelt in augustus dat een werknemer van een zorginstelling verwijtbaar heeft gehandeld door uitlatingen over het coronavirus op het zakelijk medium LinkedIn te plaatsen en of te delen. Op het profiel van werknemer was ten tijde van het plaatsen en/of delen van deze berichten zichtbaar dat zij bij de zorginstelling werkzaam was. De uitlatingen waren tweeledig: enerzijds had de werknemer berichten geplaatst/gedeeld waarin zij in zijn algemeenheid waarschuwt voor de gevaren van vaccineren met het doel om een discussie te voeren over het vaccinatiebeleid en de wetenschappelijke onderbouwing daarvan. Deze uitlatingen vallen onder de vrijheid van meningsuiting. Anderzijds had de werknemer berichten geplaatst/gedeeld die specifiek gericht zijn tegen mensen die meewerken aan het landelijke (vaccinatie)beleid ten aanzien van corona. De mensen noemt de werknemer (oorlogs)misdadigers die persoonlijk aansprakelijk zijn en maakt zij bij haar uitlatingen vergelijkingen met genocide en de Jodenvervolging. Deze uitlatingen kwalificeren niet als gematigd, opiniërend en/of informatief en gericht op kennisdeling en/of uitwisseling van standpunten, zoals zij zelf aanvoert, maar als emotioneel, veroordelend en beledigend. Een werkgever mag in het geval een werknemer een zakelijk medium voor het plaatsen/delen van deze berichten gebruikt met daarbij de verwijzing naar de werkgever daartegen optreden. In deze kwestie leidde dat er zelfs toe dat de arbeidsovereenkomst werd ontbonden vanwege verwijtbaar handelen van de werkgever. (link: https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBGEL:2021:4701)
Uitspraak 3 – weigeren een mondkapje te dragen
In september oordeelt de rechtbank Noord-Holland dat het weigeren een mondkapje te dragen, ondanks dat de werkgever dit verplicht stelt, leidt tot ontslag vanwege een verstoorde arbeidsverhouding. Een werkgever heeft de bevoegdheid om redelijke voorschriften te geven over het verrichten van de arbeid en ter bevordering van de goede orde in de onderneming. Werknemer is verplicht zich daaraan te houden. Dat volgt uit de wet (artikel 7:660 BW). De werkgever kan daarom de verplichting opleggen aan haar personeel om in de vestigingen en op de werkplek een mondkapje te dragen, mede in navolging van landelijke richtlijnen. Als een werknemer zich hiertegen verzet en bij herhaling blijft verzetten en dit er zelfs toe leidt dat daarover conflicten ontstaan met collega’s waaronder de directeur, dan kan sprake zijn van een verstoorde arbeidsverhouding die een ontbinding van de arbeidsovereenkomst rechtvaardigt. (link: https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBNHO:2021:8121)
Uitspraak 4 – coronacrisis mede een bedrijfseconomische omstandigheid
In een uitspraak waarbij ons kantoor de Stichting Koninklijke Rotterdamse Diergaarde (Blijdorp) bijstond heeft de kantonrechter Rotterdam in september geoordeeld dat de coronacrisis er (mede) toe heeft geleid dat sprake is van bedrijfseconomische omstandigheden die tot gevolg hebben dat arbeidsplaatsen van twee werknemers komen te vervallen. (link: https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBROT:2021:10455).
Uitspraak 5 – collega’s blootstellen aan corona
In onze signalering van week 33 bespraken wij de uitspraak van de rechtbank Rotterdam waarbij een werknemer is ontslagen omdat hij het coronaprotocol heeft genegeerd en zijn collega’s aan het virus heeft blootgesteld. Naar het oordeel van de kantonrechter heeft de werknemer hierdoor verwijtbaar gehandeld of nagelaten door met verkoudheidsklachten op het werk te verschijnen en door ondanks dat hij door meerdere collega’s hierop is aangesproken niet naar huis te gaan. Dit is immers in strijd met de interne coronagedragsregels van de werkgever dat je thuis moet blijven bij klachten, waarvan de werknemer niet heeft betwist dat hij van die gedragsregels op de hoogte is. De kantonrechter ontbindt de arbeidsovereenkomst echter niet vanwege dit verwijtbaar handelen. Gelet op de coronapandemie is het zeker onverantwoord geweest van de werknemer om te gaan werken terwijl hij verkoudheidsklachten had, maar de maatregel van ontslag is een uiterst middel. Het enkele feit dat de werknemer met verkoudheidsklachten naar het werk is gegaan op 15 maart 2021 en niet naar huis is gegaan vindt de kantonrechter, ondanks het feit dat we midden in een pandemie zitten, onvoldoende. Wel ontbindt de kantonrechter de arbeidsovereenkomst nu sprake is van een verstoorde arbeidsverhouding. Het verwijtbare gedrag van de werknemer is niet voldoende grond voor ontslag, maar doordat hij niet naar huis is gegaan nadat in ieder geval vier collega’s hem dit uitdrukkelijk hebben geadviseerd gelet op zijn verkoudheidsklachten, heeft de werknemer wel het vertrouwen van deze collega’s en ook van zijn leidinggevenden beschaamd. (link: https://www.vandenbrekeladvocaten.nl/nl/nieuws/wekelijkse-signalering-2021/coronaprotocol-negeren-dat-kan-leiden-tot-ontslag)
Tot zover voor dit jaar. Wij hopen dat u onze Wekelijkse Signaleringen ook in 2022 blijft volgen!
Auteur: Maud de Bruijn